Mijn verhaal: Studentenleven met een eetstoornis

Studeren met een eetstoornis is verre van vanzelfsprekend, dat komt voor jou wellicht niet onverwacht. Volgens de laatst afgenomen enquête van Eetexpert, het Vlaamse Kenniscentrum voor eetstoornissen en eetproblematieken, worstelen 10,1% van de jongeren (tussen 15 en 24 jaar) met een eetstoornis. Over het exacte aantal studenten onder hen, is geen informatie terug te vinden, maar het hoge percentage geeft toch aan dat het niet verkeerd is om de ervaringen even te bundelen. 

Anorexia en mijn studie

Laat ik beginnen met te stellen dat "AN" een goede beschrijving is van mijn pad op dit moment. Het zal je niet verbazen dat dit in de eerste plaats staat voor "anorexia nervosa", de eetstoornis waar ik op dit moment tegen vecht. 

Daarnaast kan de afkorting geïnterpreteerd worden in haar officiële vorm: Algemeen Nederlands. Dit sluit aan bij mijn richting. Ik studeer namelijk Taal- en Letterkunde (combinatie Nederlands-Engels) aan de Universiteit van Antwerpen. Hier zit ik momenteel in het tweede jaar van het modeltraject van de academische bachelor. 

Studeren vraagt veel motivatie, concentratie en energie. Laten dat nu net drie zaken zijn die ook een eetstoornis van je verlangt. Het is dan ook cruciaal om te zoeken naar een balans tussen jouw studies en jouw herstel, want beide zijn belangrijk. Een noodzakelijk besef hierbij is echter wel dat jouw herstel een  essentieel element is voor een aangename studietijd. 

Studeren, en leven in het algemeen, begint bij een goede hoeveelheid energie. We kunnen er niet om heen dat deze energie uit eten gehaald wordt. Hoe moeilijk het ook kan klinken: eten is de meest fundamentele bouwsteen voor het menselijke lichaam. 

Hier komt dus rechtstreeks uit voort dat ons lichaam nood heeft aan een goede portie calorieën (ik weet dat dit een verschrikkelijk woord is, maar soms is een harde druk op de realiteit de beste manier). Wanneer jouw lichaam hier een lange tijd te weinig van heeft, gaat het in overlevingsmodus. Geloof me wanneer ik zeg dat energie om te studeren één van de functies zal zijn die uitvalt (net zoals de menstruatie bij vrouwen, gezonde haar- en nagelgroei, hormonen, ...), aangezien de bloedsomloop, de ademhaling, de hartslag en de temperatuur allemaal voorbeelden zijn van veel crucialere componenten. 

Als ik het lastig heb met eten, dan probeer ik te denken aan de toekomst. Ook op het vlak van studeren werkt dit. We zijn nu aan het studeren om hierna het beroep uit te oefenen dat we willen bereiken. Dat beroep zit namelijk in het beeld van jouw leven dat je eventueel hebt. Zonder eten geraak je er niet, geloof me. Je krijgt energie, en de motivatie en concentratie volgen vanzelf.

Naast het energetische aspect, heb je natuurlijk ook nog de tijd. Mijn dagen duren heel lang. Ik sta vroeg op en ga best laat slapen. Of dit voor een deel met de eetstoornis te maken heeft? Jazeker. Ik heb namelijk enorm te kampen (gehad) met bewegingsdrang. De uren sport die ik moest halen op een dag waren mijn topprioriteit. Ik zette hiervoor mijn slaap, maar evengoed mijn schoolmomenten en mijn sociale afspraken opzij. Hierdoor kwam ik bij bepaalde taken in tijdsnood. Alsof het allemaal nog niet genoeg was, kreeg ik er dus nog een extra portie stress bovenop. 

Bewegingsdrang is een vies kwaaltje. Het slorpt je letterlijk op in de meest ongezonde conditie waarin je ooit zal verkeren, vol foute focuspunten en incorrecte beelden. Het is cruciaal dat je hierbij beseft dat geen enkel lichaam gemaakt is om elke dag grote hoeveelheden beweging uit te voeren. De algemene richtlijn voor een gezonde (dus niet ziek, wat wij wel zijn) is 150 minuten per week. Laat jouw hoofd dus niet zot maken door dat stemmetje dat zegt dat je vanachter de bureau moet komen. Geloof me, studeren en werken voor school verbrandt evengoed energie. 

Ter conclusie en als een reminder: je hebt eten nodig om te studeren. Eten geeft je energie, motivatie en concentratie, wat uiteindelijk ook zal uitdraaien in zelfvertrouwen en veerkracht. Laat jouw eetstoornis je niets anders wijsmaken! 

 

  

Wat dan met je hobby en je sociale leven? 

De oudere mensen rondom mij (met "ouder" bedoel ik letterlijk: zij die ouder zijn) zeiden twee jaar geleden allemaal hetzelfde tegen mij: "Geniet van jouw studententijd, want het is de mooiste tijd van jouw leven." Als student gaat er uiteraard een groot deel van je tijd naar studeren, maar daarnaast heb je ook een sociaal leven, met vrienden, familie en eventueel een hobby. 

Ook tijdens jouw herstel is het belangrijk om het sociale leven verder te zetten. Het belangrijkste dat ik geleerd heb tot nu toe is dat je niet alleen kan herstellen van een eetstoornis. Enerzijds heb je de specialisten nodig (hier kom ik later op terug), maar anderzijds heb je jouw sociale netwerk nodig. 

Tijdens jouw herstel moet je kunnen terugvallen op een veilige basis. Bij mij is dit om te beginnen mijn thuisfront. Wat je goed moet beseffen, is dat jouw gezin en familie ook geen pasklare antwoorden hebben. Zij merken hoe - in mijn geval -  hun dochter, zus, tante afziet en weten ook niet wat te doen. Machteloosheid en onwetendheid steken de kop op, wat op hun beurt kan uitmonden in wat ruzie. 

Het is zo belangrijk om te blijven communiceren op een rustige manier. Als je voelt dat dat even niet lukt, zonder je dan even af en kom een beetje later terug om het gesprek te hervatten. Heb je het gevoel dat je niet uit jouw woorden kan komen? Schrijf het op, en geef het briefje af. Je moet echt in jouw gedachten houden dat jullie hetzelfde doel hebben: winnen van die verschrikkelijke stoornis. 

Naast een gezin heb je ook jouw vriendenkring. Het grootste deel van hen zijn wellicht zelf studenten en weet dus ook nog niet wat het leven net in zijn mars heeft. Naast zoeken naar hun eigen weg, doen ze er alles aan om jou te ondersteunen waar ze kunnen. Dit kan misschien niet altijd zo voelen, maar geloof me als ik zeg dat het wel degelijk waar is. 

Ook hier ga je merken dat er meer conflicten ontstaan. De onzekerheid en machteloosheid liggen wederom aan de basis. In mijn geval zagen mijn vrienden me veranderen van die ultra-optimistische en energieke persoon, naar een klein en piekerend meisje. Ik was altijd de eerste om te genieten van een lekker ijsje of een goede snack, tot de eetstoornis me overnam. 

In mijn geval is mijn omgeving één van mijn grootste motivaties naar herstel. In eerste instantie is dit natuurlijk omdat ik dan weet dat zij niet meer moeten piekeren. Daarnaast weet ik ook dat ik opnieuw zekerder zal zijn van mezelf, wat zal leiden tot veel meer mooie herinneringen en prachtige momenten. Hoe verder ik vorder in mijn herstel, hoe harder ik merk dat de conflictsituaties afnemen. Weet dat alles beter wordt en dat echte vrienden altijd het beste met je voorhebben. 

De kracht van een hobby is ook niet te onderschatten. In mijn geval is dit overlappend met mijn vriendenkring. Ik ben al veertien jaar lid van de Chiro, waar ik altijd ongelooflijk graag deel van geweest ben. Ik geef momenteel voor het derde jaar leiding, dit keer aan jongeren van vijftien en zestien jaar. De leidingsploeg zijn mijn vrienden, mijn steun en mijn kracht. 

Doorheen mijn herstel heb ik geworsteld met de zondagen. In eerste instantie komt dit door het gebrek aan energie. De dagen waren te lang en ik was te moe of had het te koud. Dit zorgde ervoor dat ik minder graag ging, want ik voelde me een nietsnut. Het is door bepaalde mensen daar dat ik kracht ben blijven vinden om de Chiro niet aan de kant te leggen, want sociaal contact is broodnodig! 

Ook mijn leden zorgden ervoor dat mijn ogen opengingen. Door elke week geconfronteerd te worden met jongeren met zoveel "joy de vivre", besefte ik hoe kort het leven is en hoe hard je eigenlijk moet genieten. Mijn eetstoornis duwt al twee jaar de rem in van de echte Jitse, die twee jaar wil ik graag inhalen.

Het is echter wel zo dat je soms wat compromissen moet sluiten. Een afspraak met een psycholoog is belangrijk, misschien is het dan wel goed om dat terrasje met de vrienden wat uit te stellen. Een work-out die je ging doen maar toch niet gedaan hebt, is niet belangrijk en bijgevolg een slecht argument om dat terrasje niet te doen.  

Vrienden, familie, het sociale leven en jouw hobby vormen dus een zeer belangrijke factor binnen jouw herstel. Je hebt mensen, ontspanning, afleiding en rust nodig om het gevecht te kunnen voeren. Toen ik jong was, zei een actrice uit mijn favoriete serie toen: mensen hebben mensen nodig. En ja hoor, wat had ze gelijk. 

Hoe herstel je ooit van een eetstoornis? 

Ja, wat een vraag. Ik heb maandenlang geloofd dat het antwoord op deze vraag simpel was: "Niet." Nu, niets is minder waar, want je kan herstellen, en je zal herstellen. Je hebt simpelweg geen andere optie. 

Ik heb het geluk dat mijn zorgtraject volledig ambulant verloopt. Ambulante zorg betekent dat je het dagelijkse leven gewoon kan voortzetten, en dat je in dat leven regelmatig naar jouw dokter, psycholoog en diëtist moet. Ik zie "mijn" zorgteam regelmatig. Laat ons zeggen dat ik bij alle drie een afspraak heb binnen een periode van tien dagen.

Binnen dat zorgtraject heeft iedereen, waaronder jij, een eigen functie. Mijn vader heeft het ooit beschreven als een schip. De diëtiste is verantwoordelijk voor de olie. Zolang het schip olie blijft hebben, kan het vooruitgaan. Met andere woorden: de diëtiste zorgt ervoor dat ik minstens de juiste hoeveelheid voeding opneem om door te kunnen gaan.

De dokter is de "chief engineer", of de technische verantwoordelijke. Zonder haar zou het schip zinken, omdat de status niet meer in orde is. Dat is ook hoe het verloopt in het herstel: de dokter controleert de parameters (hartslag, gewicht, bloeddruk). Ze zorgt er dus voor dat ik niet in een urgente en levensbedreigende situatie terecht kom. 

De psycholoog is de eerste stuurman. Deze staat altijd naast de kapitein en is verantwoordelijk voor de navigatie en ondersteuning. Ook dat is een mooie metafoor van de realiteit: jouw psycholoog gaat mentaal met je aan de slag en gaat op zoek naar manieren om te winnen van de stem. Deze sessies zijn zwaar en confronterend, maar zonder de kern van de ziekte aan te pakken, ga je nooit volledig kunnen herstellen.

Tot slot sta jij er, als kapitein van je schip. Jij bepaalt de weg, jij bepaalt jouw bestemming. Op dit moment is jouw schip instabiel, je hebt dus je bemanning nodig. Als al dit achter de rug is, zal je bemanning nog ter beschikking staan, maar kan je het weer alleen. Ik ben zelf nog niet op dat punt, en misschien schrijf ik het hier neer om mezelf er nog is van te proberen overtuigen, maar ik geloof erin, en dat is wat jij ook moet doen. 

Als je vanop je schip goed kijkt (de één zal wat beter moeten zoeken als de ander), dan zal je de bestemming zien naderen. Als je dan nog eens goed kijkt, dan zal je zien hoe jouw hele omgeving je aan het opwachten is op het strand. Ze springen, juichen, lachen en genieten. De zon schijnt, en je kan weer warmte voelen (letterlijk en figuurlijk). Je hebt het gedaan, je bent er geraakt. Je was toch sterk genoeg. 

Je kan je leven weer oppikken. Ga genieten van die koffie in de zon, vergeet geen stukje kriekenvlaai erbij, en geniet diezelfde avond maar van dat goed pakje friet met een lekker sappig vleesje. Maar vooral, zeg daarna tegen jezelf: "Ik ben moe, ik ga niets meer doen en gewoon in mijn bed liggen, met dat lekker stukje chocolade." 

Ik weet dat het laatste stukje onrealistisch lijkt, ik ben zelf ook nog niet op het punt aangekomen dat ik dit geloof, maar ik besef wel dat dit punt er komt, en dat is belangrijk. Want zeg nu zelf, hoe fijn klinkt het wel niet?